← Hướng dẫn sử dụng Hướng dẫn · RCB

Khả năng chịu lực dầm BTCT

Kiểm tra dầm bê tông cốt thép theo TCVN 5574:2018 — chịu uốn (8.1.2), chịu cắt (8.1.3) và bề rộng vết nứt — với nội lực, tiết diện và mặt bằng lấy thẳng từ mô hình ETABS.

Kết cấu BTCT Phiên bản 2026.9.26 ETABS 18 / 22

Công dụng

Phần mềm lấy nội lực và tiết diện của các dầm bạn đang chọn trong ETABS, ghép với cốt thép bạn khai, rồi kiểm tra từng mặt cắt đầu — giữa — cuối dầm theo TCVN 5574:2018:

  • Thép lớp trên chịu mô men âm và thép lớp dưới chịu mô men dương — so M với Mu.
  • Cốt đai chịu lực cắt — so Q với [Q]u.
  • Bề rộng vết nứt ngắn hạn và dài hạn — so với acrc,u.
  • Mặt bằng kết cấu từng tầng: dầm không đạt tô đỏ, xem tỷ số và chi tiết tính toán ngay trên mặt bằng.
  • Lưu cả buổi làm việc thành hồ sơ, xuất bản tính ra Excel và PDF.

Chuẩn bị

  • ETABS 18 hoặc ETABS 22 đang mở mô hình đã chạy phân tích, có sẵn các tổ hợp tải cho trạng thái giới hạn 1 và 2. Phần mềm tự gắn vào ETABS đang chạy, không tự mở ETABS; nên chỉ mở một cửa sổ ETABS.
  • Dầm đã được đặt tên theo kiểu tên dầm + dấu phân tách + số, ví dụ DH2-1, DH2-2 — dùng phần mềm Đổi tên dầm ETABS (BRN). Phần mềm tách Tên dầm ra từ đó, và mọi đoạn cùng tên dầm dùng chung một bộ cốt thép, đúng như trên bản vẽ.
  • Đã đăng ký API ETABS — chạy DangKy_ETABS18.bat một lần với quyền Administrator, xem bước 3 ở Bắt đầu nhanh.
  • Có Microsoft Excel nếu muốn xuất PDF. Xuất Excel thì không cần.
  • Đã kích hoạt Gnad Structure bằng License key hoặc Dùng thử 10 ngày.
Lúc lấy số liệu, phần mềm đặt đơn vị của mô hình ETABS về kN, m, °C và để nguyên như vậy sau khi lấy xong. Số liệu vẫn đúng dù mô hình đang dùng đơn vị nào, nhưng nếu bạn quen làm việc với đơn vị khác thì nhớ đổi lại trong ETABS.

Mở phần mềm và tạo hồ sơ

Trong app Gnad Structure, bấm thẻ Kết cấu BTCT rồi chọn Khả năng chịu lực dầm BTCT. Cửa sổ mở ra với ba tab và thanh công cụ ở trên. Nút HDSD trên thanh tiêu đề, bên trái nút thu nhỏ, mở lại trang hướng dẫn này.

NútTác dụng
✨ Tạo file mớiBắt đầu hồ sơ trắng rồi mở luôn hộp thoại Thiết lập thông số. Đang có số liệu thì hỏi lại trước khi xoá.
📂 Mở fileMở hồ sơ *.rcb đã lưu.
💾 Lưu fileLưu cả buổi làm việc ra một thư mục hồ sơ — xem Lưu hồ sơ.
Lưu tự độngCông tắc: bật thì cứ 5 giây ghi đè lên hồ sơ đang làm nếu có gì đổi.
📊 Xuất Excel · 📄 Xuất PDFXuất bản tính.
📋 Thông tin dự ánDự án, hạng mục, giai đoạn, người thiết kế, người kiểm tra, ngày — in lên bản tính.
⚙ Thiết lập thông sốVật liệu và các thông số dùng chung.
🏢 Story DataKhai tầng mẫu và tầng giống nhau — xem Story Data.
Lúc mới mở, chỉ hai nút Tạo file mới và Mở file dùng được; ba tab và các nút còn lại mờ đi cho tới khi bạn tạo hoặc mở một hồ sơ.

Thiết lập thông số

Hộp thoại mở ngay sau khi bấm Tạo file mới, hoặc bấm ⚙ Thiết lập thông số bất cứ lúc nào. Bạn chỉ chọn; các cường độ, mô đun và hệ số tự tra theo tiêu chuẩn và hiện ở ô xám.

MụcBạn chọn / nhậpTự tra
Bê tôngCấp độ bền B15 … B80Rb, Rbt, Rb,ser, Eb …
Thép chủBa trường hợp theo đường kính (ví dụ Ø < 10 dùng CB240-T, Ø ≥ 10 dùng CB400-V)Rs, Rsc, Es, ξR …
Thép đaiBa trường hợp theo đường kínhRsw
Lớp bê tông bảo vệLớp trên, lớp dưới và khoảng hở giữa các lớp thép (mm)—
Độ ẩm không khíTrên 75 % · 40 – 75 % · dưới 40 %Hệ số từ biến φb,cr, εb1,red
Đặc trưng biến dạngφ2, φ3Bảng đặc trưng quy đổi ngắn hạn / dài hạn
Bề rộng vết nứt cho phépĐiều kiện xác định acrc,u (8.2.2.1)acrc,u ngắn hạn và dài hạn

Story Data

Bấm 🏢 Story Data trên thanh công cụ, cạnh Thiết lập thông số. Bảng giống Story Data của ETABS, mỗi tầng có trong cột Story của bảng Element Forces - Beams (TTGH1) ở tab ① một dòng:

CộtChọn gì
StoryTên tầng, tự lấy từ bảng TTGH1 — không sửa được.
Master StoryNo (mặc định) hoặc Yes — tầng mẫu.
Similar ToNone (mặc định) hoặc một tầng đang là tầng mẫu. Tầng mẫu thì ô này khoá ở None.

Một tầng mẫu cùng mọi tầng có Similar To là nó làm thành một nhóm. Dầm cùng Label trong nhóm lấy nội lực lớn nhất của cả nhóm để tính. Tầng có Similar To = None chỉ lấy nội lực của chính tầng đó, dù dầm có chung Label với tầng khác.

StoryMaster StorySimilar To
T7NoT6
T6YesNone
T5NoT6
T4NoNone

Ví dụ trên: T5, T6, T7 là một nhóm — dầm B12 ở cả ba tầng tính theo nội lực lớn nhất của B12-T5, B12-T6 và B12-T7. T4 tính riêng. Trên mặt bằng kết cấu, mỗi nhóm chỉ hiện một tầng là tầng mẫu (T6).

Hộp thoại cũng tự hiện mỗi lần bấm 🔄 Tính toán lại ở tab ③ để bạn soát nhóm tầng trước khi tính: Đồng ý thì tính, Huỷ thì thôi không tính. Tích ô Không hiển thị lại ở góc dưới bên trái thì lần sau bấm Tính toán lại sẽ tính luôn, không hiện hộp thoại nữa. Muốn nó hiện lại thì mở 🏢 Story Data trên thanh công cụ và bỏ tích.

Bấm Đồng ý thì bảng tab ③ tính lại ngay. Một tầng thôi làm tầng mẫu thì các tầng đang giống nó tự về None. Bảng và ô Không hiển thị lại lưu cùng hồ sơ.

Tab ① Nội lực dầm

Năm bảng xuất từ ETABS, xếp thành năm vùng trên một màn hình. Mỗi vùng có hai nút nhỏ: 🔗 lấy bảng thẳng từ ETABS, 🧹 xoá bảng (có hỏi lại).

BảngLấy gìKhi bấm 🔗
Element Forces - Beams (TTGH1)Nội lực V2, M3 cho uốn và cắt; cùng lúc lấy luôn mặt bằng kết cấuHiện hộp thoại Chọn tổ hợp tải — tích các tổ hợp TTGH1
Frame Assignments - Section PropertiesTầng, Label, tiết diện của từng dầmLấy thẳng, không hỏi gì
Frame Section Property Definitions - Concrete RectangularKích thước b × h của mọi tiết diện chữ nhật trong mô hìnhLấy thẳng, không phụ thuộc vùng chọn
Element Forces - Beams (TTGH2 - TX+TT)Nội lực cho vết nứt ngắn hạnChọn tổ hợp thường xuyên + tạm thời
Element Forces - Beams (TTGH2 - TX+TTDH)Nội lực cho vết nứt dài hạnChọn tổ hợp thường xuyên + tạm thời dài hạn
  1. Chọn dầm trong ETABS. Chọn các dầm cần kiểm tra — một tầng hay nhiều tầng đều được. Bốn bảng nội lực và bảng gán tiết diện chỉ lấy các dầm đang chọn; chưa chọn gì thì phần mềm nhắc.
  2. Bấm 🔗 ở bảng TTGH1, tích các tổ hợp TTGH1 trong hộp thoại rồi bấm đồng ý. Lấy xong nội lực thì phần mềm lấy luôn mặt bằng kết cấu; mặt bằng ở tab ③ hiện các tầng có trong cột Story của bảng này.
  3. Bấm 🔗 ở bảng Frame Assignments. Bảng này là danh sách dầm của cả bản tính: tab ② lấy dầm từ đây, và tầng của mỗi dầm cũng tra ở đây.
  4. Bấm 🔗 ở bảng Concrete Rectangular để có b, h.
  5. Bấm 🔗 ở hai bảng TTGH2, mỗi bảng chọn đúng nhóm tổ hợp của nó.
Bấm 🔗 nhiều lần thì số liệu cộng dồn, không thay chỗ cũ: chọn tầng 1 lấy, chọn tiếp tầng 2 lấy, bảng gộp lại. Dòng trùng hệt dòng đã có thì bỏ qua và báo số lượng. Muốn làm lại từ đầu thì bấm 🧹.

Tab ② Phần tử và cốt thép dầm

Danh sách phần tử dầm

Ba cột Unique Name · Tên dầm · Label, tự lấy từ bảng Frame Assignments ở tab ① và tự cập nhật mỗi khi bảng ấy đổi. Tên dầm tách ra từ Unique Name ở dấu phân tách cuối cùng — gõ đúng dấu bạn đã dùng khi đặt tên dầm vào ô Dấu phân tách (mặc định -):

Dấu phân táchUnique NameTên dầm
-DH2-17-4DH2-17
.DH2-17.4DH2-17

Không dùng ETABS thì chọn Nhập tay tên dầm: bảng mở cho gõ, sẵn 10 dòng trống.

Cốt thép dầm

Mỗi dòng là cốt thép của một mặt cắt của một tên dầm:

CộtGõ gì
Tên dầmĐúng tên dầm như ở danh sách phần tử, ví dụ DH2. Mọi đoạn DH2-1, DH2-2 … dùng chung bộ thép này.
Mặt cắtTên mặt cắt tuỳ bạn đặt theo bản vẽ, ví dụ 1, 2. Dầm chỉ có một bộ thép thì để trống.
Cốt thép lớp trên / lớp dướiBa lớp, mỗi lớp hai cặp số thanh · đường kính — lớp có hai loại đường kính thì dùng cả hai cặp. Gõ 28 tự hiện Ø28.
Đai biên · Đai giữaSố nhánh n, đường kính d, bước @. Gõ 200 tự hiện a200.

Bảng gõ như Excel: mũi tên đi từng ô, Enter ở dòng cuối thêm dòng, chép dán qua lại với Excel được — xem Phím tắt.

Tab ③ Khả năng chịu lực dầm

Bảng kiểm tra, mỗi dầm ba dòng ứng với ba mặt cắt đầu — giữa — cuối. Tên dầm, tiết diện, station và nội lực tự lấy từ tab ① và tab ②; bạn chỉ gõ hai cột.

Nội lực của mỗi dầm tra theo Label trong tầng của dầm — Label trùng ở tầng khác không bị lẫn vào. Tầng thuộc một nhóm ở Story Data thì lấy nội lực lớn nhất của dầm cùng Label trong cả nhóm.

Tab ③ ở chế độ mặt bằng (rút gọn cho vừa trang — bảng thật còn các cột Label, b, h): bên trái là bảng tới cột Mặt cắt, bên phải là mặt bằng kết cấu. Dòng không đạt tô hồng, dầm không đạt tô đỏ.
#Thành phầnTác dụng
1🔄 Tính toán lạiDựng lại bảng theo số liệu hiện có. Bảng không tự tính lại khi bạn sửa tab ① hay tab ② — sửa xong nhớ bấm nút này. Trước khi tính, hộp thoại Story Data hiện lên để soát nhóm tầng (trừ khi đã tích Không hiển thị lại).
2🔍 Hiển thị chi tiết tính toánChuyển sang bảng đầy đủ mọi cột (tính thép, cốt đai, các nhóm vết nứt …), mặt bằng ẩn đi. Nút đổi thành 🗺 Hiển thị mặt bằng kết cấu để quay lại.
3Chiều dày váchMút dầm gối vào vách thì phần mềm tự tìm vách trên mặt bằng kết cấu, điền bề dày vách vào ô này (chữ nghiêng màu xanh) và lấy nội lực tại mép vách — dầm xiên cũng lùi đúng tới mép. Muốn dùng trị khác thì gõ đè (mm): mặt cắt lùi nửa trị bạn gõ; gõ 0 để tính ngay tại mút dầm; xoá trắng ô để quay lại trị tự tìm. Ô ở dòng giữa tô xám, không gõ được. Dầm gối lên cột thì không lùi — ETABS đã tự lấy nội lực tại mép cột.
4Mặt cắtTên mặt cắt để tra cốt thép ở tab ②: dòng mang Tên dầm DH2 và Mặt cắt 1 lấy thép của dòng DH2 / 1 trong bảng cốt thép. Để trống thì khớp với dòng cốt thép cũng để trống mặt cắt.
5Mặt bằng kết cấuXem mục Mặt bằng kết cấu.
6Dòng trạng tháiTóm tắt tầng đang xem; rê chuột lên dầm thì ghi thông tin của dầm ấy.
  1. Bấm 🔄 Tính toán lại để dựng bảng lần đầu.
  2. Gõ cột Mặt cắt cho khớp tên mặt cắt ở bảng cốt thép. Cột Chiều dày vách phần mềm tự điền theo mặt bằng — chỉ gõ đè khi cần trị khác.
  3. Bấm 🔄 Tính toán lại lần nữa để bảng tính theo thép và vách vừa khai.
  4. Đọc kết quả. Dòng nào có ô Kiểm tra ghi Không đạt thì cả dòng tô hồng — lướt dọc bảng là biết dầm nào có việc. Bấm 🔍 Hiển thị chi tiết tính toán để xem đủ các cột trung gian.
Mặt cắt nào chưa khai thép thì bốn ô Kiểm tra để trống và dòng không tô hồng: đó là còn thiếu số liệu, chưa phải kết luận hỏng.

Mặt bằng kết cấu

Khung bên phải bảng tab ③ vẽ mặt bằng một tầng lấy thẳng từ ETABS: trục lưới, dầm, cột, vách. Mặt bằng được lấy cùng lúc với bảng Element Forces - Beams (TTGH1) ở tab ① và lưu trong hồ sơ — mở lại hồ sơ là có, không cần mở ETABS.

  • Tầng — chọn ở ô Tầng; danh sách gồm các tầng trong cột Story của bảng TTGH1, mở ra ở tầng thấp nhất. Mỗi nhóm tầng ở Story Data chỉ hiện một tầng là tầng mẫu, vì cả nhóm tính theo cùng một nội lực.
  • Màu — dầm xanh, dầm không đạt đỏ, cột xanh lá, vách tím, trục xám nhạt. Các thanh None trong ETABS (không gán tiết diện, Label bắt đầu bằng chữ L) không vẽ.
  • Tự cập nhật — bấm Tính toán lại hay sửa thép thì màu đỏ, tên dầm và tỷ số đổi theo, giữ nguyên chỗ đang xem.

Chữ ghi trên dầm

Ô tíchGhi gì
Tên dầmTên ở cột đầu bảng tab ③, ví dụ DH2. Dầm không có trong bảng thì không có tên.
LabelsLabel của dầm trong ETABS, ví dụ B12.
Unique NamesUnique Name trong ETABS, ví dụ DH2-1.
SectionsTiết diện gán trong ETABS, ví dụ D30x60.
RatiosTỷ số lớn nhất của dầm — xem dưới.

Mỗi ô bật là một dòng chữ, xếp như ETABS: nửa đầu nằm phía trên dầm, nửa sau phía dưới — dầm đứng thì là bên trái và bên phải, chữ đọc từ dưới lên. Bật bốn ô thì hai dòng trên, hai dòng dưới. Tích Ratios thì bốn ô kia tự bỏ tích và ngược lại. Dầm quá ngắn trên màn hình thì chữ ẩn đi để khỏi đè nhau — phóng to là thấy.

Tỷ số (Ratios)

Tỷ số lớn nhất của dầm trên cả ba mặt cắt và bốn phần kiểm tra. ≤ 1 là đạt, > 1 là không đạt — khớp đúng ô Kiểm tra của bảng.

PhầnTỷ số
Thép lớp trên|M−| / Mu
Thép lớp dưới|M+| / Mu
Cốt đai|Q| / [Q]u
Bề rộng vết nứtlớn hơn trong acrc,ngắn hạn / acrc,u và acrc,dài hạn / acrc,u

Dầm chưa khai thép thì chưa có tỷ số.

Thao tác chuột

Thao tácViệc
Lăn chuộtPhóng to / thu nhỏ quanh con trỏ
Giữ chuột trái hoặc chuột giữa rồi kéoDời mặt bằng
Nháy đúp chuột giữa, hoặc nút ⤢ Vừa khungCả tầng lọt vừa khung
Rê chuột lên dầm hay váchDòng trạng thái ghi tên, Label, tiết diện, Unique Name, chiều dài, tỷ số
Chuột phải lên dầmMở chi tiết tính toán của dầm ấy

Chi tiết tính toán một dầm

Chuột phải lên một dầm trên mặt bằng thì cửa sổ nhỏ hiện ra cạnh con trỏ, bày ba dòng đầu — giữa — cuối của dầm với các cột chính của bảng:

Cửa sổ chi tiết (rút gọn cho vừa trang). Bản thật có đủ các cột Tên dầm, Unique Name, Chiều dày vách, Label, b, h, μs, thép đai, acrc ngắn hạn và dài hạn.
  • Tiêu đề bảng cùng màu nhóm với bảng tab ③; dòng không đạt nền hồng, ô Không đạt chữ đỏ.
  • Chuột phải lên dầm khác thì cửa sổ đổi sang dầm đó. Bảng tính lại thì cửa sổ cập nhật theo.
  • Màn hình hẹp thì bảng tự có thanh cuộn ngang.

Lưu hồ sơ và xuất báo cáo

Lưu file

Bấm 💾 Lưu file rồi chọn tên, ví dụ D:\GD3\TDH.rcb. Phần mềm tạo một thư mục hồ sơ cùng tên:

D:\GD3\TDH\
├── TDH.rcb                      thông số, phần tử, cốt thép, bảng tab ③
├── 1. Element Forces - Beams (TTGH1).txt
├── 2. Frame Assignments - Section Properties.txt
├── 3. Frame Section Property Definitions - Concrete Rectangular.txt
├── 4. Element Forces - Beams (TTGH2 - TX+TT).txt
├── 5. Element Forces - Beams (TTGH2 - TX+TTDH).txt
└── 6. Mặt bằng kết cấu.txt

Khi chép hồ sơ sang máy khác, chép cả thư mục. Các tệp .txt mở được bằng Notepad hoặc dán thẳng vào Excel. Mở hồ sơ thì chọn tệp .rcb trong thư mục ấy.

Lưu tự động

Sau khi đã lưu hồ sơ một lần, bật công tắc Lưu tự động: cứ 5 giây phần mềm ghi đè lên hồ sơ đang làm nếu có gì đổi, và đóng cửa sổ thì lưu nốt rồi đóng. Không bật thì khi đóng cửa sổ mà số liệu đã đổi, phần mềm hỏi có lưu không.

Xuất Excel và PDF

  • 📊 Xuất Excel đổ số liệu vào tệp mẫu bản tính (kèm theo phần mềm) và lưu ra tệp .xlsx mới.
  • 📄 Xuất PDF nhờ Microsoft Excel in chính tệp ấy ra PDF, giữ nguyên khổ giấy và dàn trang của mẫu. Máy không có Excel thì xuất Excel rồi tự lưu thành PDF.
  • Cả hai nút đều tự tính lại bảng tab ③ trước khi xuất, nên bản tính luôn khớp số liệu mới nhất.
  • Điền 📋 Thông tin dự án trước để phần đầu đề bản tính có đủ tên dự án, người thiết kế, người kiểm tra.

Phím tắt

PhímViệc
Ctrl+FTìm chữ trong mọi bảng; F3 / Shift+F3 tìm tiếp / tìm ngược
Mũi tênĐi từng ô, kể cả lúc đang gõ dở
EnterỞ dòng cuối: thêm một dòng (bảng cốt thép; danh sách phần tử khi nhập tay)
DeleteXoá trắng các ô đang chọn
Ctrl+C / Ctrl+VChép / dán, qua lại được với Excel
Ctrl+Z / Ctrl+YHoàn tác / làm lại, riêng cho từng bảng

Thông báo thường gặp

Thông báoNguyên nhân và cách xử lý
Không tìm thấy ETABS đang chạy … ETABS chưa mở, chưa mở mô hình, hoặc máy chưa đăng ký API ETABS. Mở mô hình rồi bấm 🔗 lại; vẫn báo thì chạy DangKy_ETABS18.bat với quyền Administrator.
Chưa chọn dầm nào trên mô hình ETABS. Chọn các dầm cần lấy trong ETABS rồi bấm 🔗 lại.
ETABS không trả về dòng nào cho các dầm đang chọn và các tổ hợp đã tích. Mô hình chưa chạy phân tích, hoặc tổ hợp đã tích chưa có kết quả. Chạy phân tích trong ETABS rồi lấy lại.
Đã thêm N dòng vào bảng, bỏ qua M dòng đã có sẵn. Không phải lỗi: những dòng trùng hệt dòng đã có thì không thêm lần nữa.
Mặt bằng: Chưa có mặt bằng kết cấu Chưa lấy bảng Element Forces - Beams (TTGH1) lần nào. Bấm 🔗 ở bảng ấy (tab ①) — mặt bằng được lấy cùng lúc.
Mặt bằng: Không thấy trong mô hình ETABS: … Tầng ghi trong bảng Element Forces - Beams (TTGH1) không có trong mô hình lúc lấy mặt bằng — bảng lấy từ mô hình khác, hoặc tầng đã đổi tên. Lấy lại bảng từ đúng mô hình.
Chuột phải: … chưa có trong bảng tab ③. Dầm có trên mặt bằng nhưng không nằm trong danh sách phần tử. Chọn dầm ấy trong ETABS, lấy lại bảng Frame Assignments rồi bấm Tính toán lại.
Máy này chưa cài Microsoft Excel nên không in được PDF. Bấm Xuất Excel, mở tệp rồi tự lưu thành PDF.
Tệp này lưu theo kiểu cũ … Hồ sơ của bản phần mềm cũ, gói chung trong một tệp. Số liệu mở đủ; bấm Lưu file một lần để lưu sang kiểu thư mục mới.
Máy này chưa kích hoạt Gnad Structure. Mở trực tiếp KhaNangChiuLucDam.exe trên máy chưa kích hoạt. Mở phần mềm từ app Gnad Structure và nhập License key hoặc bấm Dùng thử 10 ngày.

Lưu ý

  • Bảng tab ③ không tự tính lại khi số liệu nguồn đổi. Sửa nội lực, tiết diện hay cốt thép xong thì bấm 🔄 Tính toán lại. Riêng Xuất Excel / PDF tự tính lại trước khi xuất.
  • Phần mềm chỉ đọc mô hình ETABS. Hai thứ nó đổi và để lại trong mô hình: đơn vị hiện hành (đặt về kN, m, °C) và danh sách tổ hợp được chọn để xuất kết quả (đặt theo các tổ hợp bạn vừa tích khi lấy bảng nội lực).
  • Phần kiểm tra xoắn (8.1.4) và nút Lấy cốt thép từ CAD đang được phát triển.
  • Kết quả tính toán chỉ mang tính tham khảo; người thiết kế chịu trách nhiệm kiểm tra lại.

Vướng ở bước nào?

Nhắn cho mình tình huống bạn gặp, kèm ảnh chụp thông báo nếu có — mình hướng dẫn tiếp và bổ sung vào trang này.